De LAD is blij dat het kabinet-Jetten nadrukkelijk inzet op preventie en de samenwerking tussen zorg en sociaal domein, maar volgens LAD-voorzitter Suzanne Booij is het niet genoeg om de uitdagingen in het de zorg het hoofd te bieden. “Het is goed dat het kabinet kijkt hoe de druk op de zorg kan worden verlicht, maar er zijn fundamentelere keuzes nodig. We ontkomen niet aan een discussie over de vraag welke zorg in de toekomst wel en niet kan worden blijven geleverd.”
De zorguitgaven vormen al jaren een van de grootste kostenposten op de rijksbegroting. Gezien de vergrijzing en de toenemende zorgvraag die daaruit voortvloeit, zal dat ook de komende jaren zo zijn. De LAD is blij dat het kabinet oog heeft voor het belang van preventie – juist om die zorgkosten te beteugelen. Ook juicht de LAD het toe dat er oog is voor sectoren als de gehandicapten- en ouderenzorg: volgens de LAD is het juist in die kwetsbare sectoren belangrijk dat er niet wordt bezuinigd.
Rek is eruit
Daarnaast maakt LAD-voorzitter Booij zich grote zorgen als er niets wordt gedaan in het aanbod van zorg en de organisatie daarvan. “Doorgaan op de huidige weg is geen optie. Dan loopt het systeem vast. Uit cijfers van het onderzoeksprogramma AZW blijkt dat het ziekteverzuim in de zorg twee procent boven het landelijke gemiddelde ligt. Gezien de personeelstekorten zie ik daar op korte termijn geen verbetering in komen. We moeten dus kijken hoe we druk op de zorg structureel kunnen verlichten.”
Kruispunt
Volgens Booij staat Nederland in die zin op een soort kruispunt. “Alle zorg op de huidige manier blijven leveren gaat simpelweg niet meer. We moeten anders gaan werken, met als gevolg dat patiënten ook op een andere manier zorg krijgen dan ze nu gewend zijn. Innovatie speelt daarin een grote rol. Denk aan de mogelijkheden van thuismonitoring en vragen stellen via een app. Dat is even wennen, maar daar zie ik daar grote kansen. Zorgprofessionals moeten wel de tijd krijgen om patiënten daarin te begeleiden en we moeten het bovendien zo inrichten dat ook de samenwerking tussen zorginstellingen kan worden gestimuleerd. Nu is versnipperde financiering vaak een drempel om innovatie-initiatieven breed uit te rollen. Het kabinet kan die drempels wegnemen door de financiering anders in te richten.”
Kabinet aan zet
Daarnaast vindt Booij het hoog tijd om scherpe keuzes te maken in de zorg die wel en niet kan worden geleverd. “Dat zijn geen makkelijke beslissingen, maar ze zijn wel nodig. Anders schep je als overheid verwachtingen waaraan de zorg in de toekomst simpelweg niet meer kan voldoen.”
Ze benadrukt dat het kabinet aan zet is om die keuzes op basis van een maatschappelijke dialoog te maken en ze niet (alleen) bij individuele artsen en andere zorgprofessionals neer te leggen. “Dat werkt willekeur en wachtlijsten in de hand. En dat is niet alleen slecht voor zorgprofessionals, maar ook voor de maatschappij als geheel.”
Investeer in zorgprofessionals
Naast scherpe keuzes is het volgens Booij belangrijk te blijven investeren in zorgprofessionals, juist nu de druk op de zorg zo groot is. “Dat klinkt misschien tegenstrijdig omdat de uitgaven al hoog zijn, maar we moeten zorgen dat niet nog meer mensen uitvallen en dat iedere zorgprofessional een hele loopbaan lang vitaal kan blijven werken.”
